Trwająca już piąty rok wojna na Ukrainie oraz codzienne relacje z frontu wyedukowały już chyba niemal każdego. Stąd można założyć, że większość z nas rozumie, iż wojna toczy się nie tylko w przestrzeni militarnej, gdzie mówimy wprost o starciu sprzętu i ludzi, lecz także w przestrzeni komunikacyjnej i propagandowej, w której mamy do czynienia z wojną symboli. Z taką właśnie wojną symboli mamy również do czynienia w odniesieniu do konfliktu w Iranie. Należy przy tym zauważyć, że po brawurowym, symbolicznym zwycięstwie w Wenezueli administracja Trumpa zdaje się ponosić kolejne symboliczne porażki w kontekście wojny w Iranie. Zacznijmy jednak od faktów.
Myśliwiec F-35A Lightning II Sił Powietrznych USA został trafiony ogniem z ziemi podczas misji nad Iranem 19 marca i zmuszony do awaryjnego lądowania w amerykańskiej bazie. Korpus Strażników Rewolucji Islamskiej opublikował nagranie, które ma rzekomo przedstawiać moment trafienia maszyny przez irański system obrony powietrznej wykorzystujący pasywne czujniki podczerwieni. Technologia ta, działająca poprzez wykrywanie źródeł ciepła, stanowi alternatywę dla radarów i była wcześniej stosowana m.in. w Jemenie. Zdarzenie jest obecnie przedmiotem dochodzenia prowadzonego przez United States Central Command.
W internecie trwa dyskusja na temat tego, czy amerykański myśliwiec został jedynie uszkodzony, czy też faktycznie zestrzelony. Niezależnie od tego, jak jest w rzeczywistości – o czym zapewne wkrótce się dowiemy – nie ulega wątpliwości, że myśliwiec F-35A Lightning II uchodził za symbol nowoczesności. Miał być najlepszy na świecie, niewykrywalny, a tym samym niezestrzeliwalny. Tymczasem okazuje się, że rzekomo pokonana armia Iranu – która, jak zapewniał Donald Trump, miała już utracić swoją obronę przeciwlotniczą – była w stanie namierzyć i trafić ten samolot, wykorzystując technologię inną niż klasyczne systemy radarowe.
Nawet jeśli maszynę uda się naprawić, sam fakt jej namierzenia i trafienia ma znaczenie symboliczne. Okazuje się bowiem, że nie jest ona tak doskonała, jak wcześniej zapewniano. Pomijając przy tym kontrowersje wokół wypowiedzi prezydenta Trumpa dotyczących rzeczywistego stanu wojny w Iranie, warto zauważyć, że nie jest to jedyny symbol, który uległ osłabieniu.
Wcześniej uszkodzony został inny symbol amerykańskiej potęgi militarnej – lotniskowiec. Konflikt ujawnił także ograniczenia systemów obrony przeciwlotniczej oraz podważył przekonanie o pełnej skuteczności amerykańskich gwarancji bezpieczeństwa wobec sojuszników. W tym sensie można mówić o naruszeniu symbolicznej pozycji Stanów Zjednoczonych.
Innymi słowy, w sferze symbolicznej administracja Trumpa zdaje się ponosić straty. Ostateczny bilans pozostaje jednak otwarty – jak mawiał Sherlock Holmes, „piłka jest w grze” (“The game is afoot”).
Skala porażki będzie tym większa, im bardziej kolejne symbole amerykańskiej siły będą podważane. Na razie mowa o uszkodzeniach sprzętu i ograniczeniach systemów obronnych, lecz sytuacja uległaby znacznemu pogorszeniu w przypadku utraty myśliwca lub zatopienia lotniskowca.
Źródła: